{"id":694,"date":"2022-05-08T08:22:54","date_gmt":"2022-05-08T06:22:54","guid":{"rendered":"http:\/\/herezje.pl\/?page_id=694"},"modified":"2022-05-20T15:50:17","modified_gmt":"2022-05-20T13:50:17","slug":"marian-grzesczak-o-tomiku-alfabet-samotnosci-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/marian-grzesczak-o-tomiku-alfabet-samotnosci-2\/","title":{"rendered":"Tadeusz Lewandowski o tomiku “Didaskalia”"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

(1951-) dziennikarz, krytyk literacki, eseista, felietonista, redaktor. Wsp\u00f3\u0142pracownik i cz\u0142onek redakcji kilku czasopism oraz Polskiego Radia. By\u0142y wyk\u0142adowca akademicki na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Wy\u017cszej Szko\u0142y Dziennikarstwa imienia Melchiora Wa\u0144kowicza. Wi\u0119cej…<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

HEROIZM BUDOWY NA PIASKU<\/strong><\/p>

Poezjowanie Jacka Jana Tataka musi budzi\u0107 szacunek przez sw\u00f3j wymiar heroiczny. Autor jest bowiem niby Syzyf; toczy s\u0142owa na podobie\u0144stwo ci\u0119\u017carnych znaczeniem g\u0142az\u00f3w, a gdy spadaj\u0105 osypuj\u0105c si\u0119 mi\u0119dzy palcami, schodzi po nie, by poj\u0105\u0107 zn\u00f3w wysi\u0142ek. Projekt poetycki J. J. Tataka z Sartre\u2019a podejrzewam, si\u0119 wywodzi: poeta wtedy jest szcz\u0119\u015bliwy, kiedy zsuwa si\u0119 z G\u00f3ry Znacze\u0144, aby si\u0119 trudzi\u0107 tworzeniem stale i wci\u0105\u017c, na w\u0142asny rachunek i odpowiedzialno\u015b\u0107, \u015bwiat\u00f3w, dla kt\u00f3rych wers\u00f3w bezustannie szuka si\u0119 lepiszcza.<\/p>

Przez powy\u017csze pragn\u0119 rzec, i\u017c to wiersze starannie cyzelowane (bardzo cz\u0119sto nawet przecyzelowane, a wi\u0119c \u0142ami\u0105ce w g\u0119stwinie konceptualnych odbi\u0107 sw\u00f3j poetycki blask), nies\u0142ychanie pracowicie wymy\u015blone,<\/b> sk\u0142adane pilnie, z cierpliw\u0105 pokor\u0105, aby po chwili rozpryskiwa\u0107 si\u0119 we niecierpliwym buncie spod pi\u00f3ra Autora na wszystkie strony. J. J. Tatak niema\u0142o wymaga od swojej poezji (czasem nadmiernie zgina jej kark, a\u017c ga\u015bnie w poskr\u0119canym spazmatycznie s\u0142owie), lecz r\u00f3wnie du\u017co od swego czytelnika. Zaprasza do gier poetyckich przede wszystkim smakoszy, bo tylko wyrafinowani gourmante<\/i> (tzn. ob\u017cartuchowie) poezji umiej\u0105 doceni\u0107 lub cho\u0107by uszanowa\u0107 owo odchodzenie od efektownej metafory ku trudnym zestawieniom, celowo po\u0142amanym i pokutnie nieefektowym, umiej\u0105 zrozumie\u0107 koncept zaskakuj\u0105cy a\u017c do szaro\u015bci, zmieszane zestawienia abstrakt\u00f3w z konkretem w mo\u017cliwie nieoczekiwanych lirycznie sytuacjach. Tylko tacy gourmante<\/i> mog\u0105 chcie\u0107 umie\u0107 (sic!) poj\u0105\u0107 zaniechanie ogrywania mo\u017cliwo\u015bci, jakie potrafi ewokowa\u0107 wewn\u0119trzna rytmika, kt\u00f3ra zazwyczaj u poet\u00f3w wprawia wiersze w sympatyczne pulsowanie.<\/p>

Autor \u201eDidaskali\u00f3w\u201d rezygnuje z wszystkiego daj\u0105cego si\u0119 pomy\u015ble\u0107 podlizywania si\u0119 czytelnikowi. On bawi si\u0119 sk\u0142adni\u0105, wersem, przestrzeniami mi\u0119dzywersowymi, zdaniow\u0105 syntaxis. Bywa troch\u0119 jak dziecko, kt\u00f3re klockami zabudowuje wyobra\u017ani\u0119; nieodmiennie na pr\u00f3b\u0119, ka\u017cdorazowo wed\u0142ug odr\u0119bnie ustanawianych regu\u0142, daj\u0105cych si\u0119 co chwila modyfikowa\u0107.<\/p>

Ale dzieci\u0119ctwo poetyckie J. J. Tataka chytre\u0144kie jest, oj!, jakie chytre\u0144kie! Bo wywodzi si\u0119 z manowc\u00f3w surrealizmu (kt\u00f3ry dzieckiem podszyty jest a\u017c do rozpuku oczywisto\u015bci), lecz przerasta w lingwizm. Czyli autor wst\u0119pnie posila si\u0119 sukcesj\u0105 postbretonowsk\u0105, lecz zmierza w tym kierunku, co starszy nieco poetycki \u017car\u0142ok, Tymoteusz Karpowiecz w s\u0142ynnym poemacie polimorficznym \u201eRozwi\u0105zywanie przestrzeni\u201d. \u017beby napisa\u0107 to ja\u015bniej: zaczyna si\u0119 od mieszania wielu chaotycznych skojarze\u0144 (znacz\u0105cy mo\u017ce tu by\u0107 wiersz \u2013 jedyny z tytu\u0142em, co nie przypadek raczej \u2013 \u201eAnhalonium lewinii\u201d, niedwuznacznie sugeruj\u0105cy eksperymenty narkotyczne, czyli maj\u0105ce na celu deformacj\u0119 normy dnia, \u017ceby tym skuteczniej wrazi\u0107 ostrog\u0119 w tkank\u0119 gnu\u015bnej wyobra\u017ani), potem swe skojarzenia prowadzi do sklarowania w przejrzysto\u015b\u0107, w krystalizacje (cz\u0119\u015bciej trzeba by jednak gwoli uczciwo\u015bci powiedzie\u0107: w pr\u00f3by krystalizacji), szczeg\u00f3lnie w kszta\u0142t gnomon\u00f3w o strukturze triolet\u00f3w i kwartyn.<\/p>

S\u0142owem: J. J. Tatak chce by\u0107 poet\u0105 kunsztownym, misternym, lepi\u0105cym \u015bwiat z ci\u0119\u017carnych znaczeniem s\u0142\u00f3w. Ale znaczenia tych s\u0142\u00f3w nape\u0142nione s\u0105 nico\u015bci\u0105 (bo nic nie jest sta\u0142e, bo wszystko dzieci\u0119c\u0105 babk\u0105 na piasku podmywan\u0105 przez morski przyp\u0142yw), przesycone w\u0105tpieniem w trwa\u0142o\u015b\u0107. Dlatego poezjowanie J. J. Tataka por\u00f3wna\u0142bym do heroizmu piaszczystego wybrze\u017ca: budowanie g\u00f3ry bezustannie zmywanej przez nihilizuj\u0105ce fale\u2026<\/p>

Kto lubi poszukiwania heroiczne, za\u015b poezj\u0119 traktuje jako problem do dyskusji, niech pr\u00f3buje bliskich spotka\u0144 trzeciego stopnia z J. J. Tataka \u201eDidaskaliami\u201d.<\/p>

Zabawa to nie\u0142atwa, bardzo kontrowersyjna, lecz \u2013 jako si\u0119 na wst\u0119pie rzek\u0142o \u2013 budz\u0105ca swym projektem<\/b> szacunek. (1990)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(1951-) dziennikarz, krytyk literacki, eseista, felietonista, redaktor. Wsp\u00f3\u0142pracownik i cz\u0142onek redakcji kilku czasopism oraz Polskiego Radia. By\u0142y wyk\u0142adowca akademicki na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Wy\u017cszej Szko\u0142y Dziennikarstwa imienia Melchiora Wa\u0144kowicza. Wi\u0119cej… HEROIZM BUDOWY NA PIASKU Poezjowanie Jacka Jana Tataka musi budzi\u0107 szacunek przez sw\u00f3j wymiar heroiczny. Autor jest bowiem niby Syzyf; toczy s\u0142owa…<\/p>\n

Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-694","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=694"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1088,"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/694\/revisions\/1088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herezje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}